Rusland saneert het aantal staatsfondsen waarin het zijn overtollige inkomsten uit de export van olie, gas en andere grondstoffen spaart. De Russische regering heeft besloten nog maar één sovereign wealth fund in stand te houden. Per 1 februari wordt het Reservefonds geliquideerd en samengevoegd met het Nationale Welvaartsfonds.

FNB Rus 2017
In kas van het Nationaal Welvaartsfonds. Illustratie ministerie van Financiën

 

Volgens de gespecialiseerde nieuwssite RBK was het Reservefonds op zijn hoogtepunt in 2008 gevuld met 142 miljard dollar. Voor de opheffing heeft het Reservefonds de resterende 18 miljard dollar overgedragen aan de schatkist, zodat het begrotingstekort over 2017 volgens verwachting beperkt zal blijven tot 1,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Het Nationaal Welvaartsfonds had begin 2018 nog 65 miljard dollar in kas. Op het hoogtepunt in 2011 zat er ruim 94 miljard dollar in. Het ministerie van Financiën verwacht dat het Nationaal Welvaartsfonds dit jaar met circa 50 miljard zal groeien. Dit fonds is mede bedoeld om de uitkering van de staatspensioenen uit de lopende overheidsbegroting te ‘stabiliseren’ en overheidsinvesteringen te garanderen. Bijna een derde van de Russische bevolking is gepensioneerd.

Het optimisme van de Russische regering over de toekomst van het enige resterende staatsfonds wordt geschraagd door positieve prognoses voor de overheidsfinanciën. Het ministerie van Economische Ontwikkeling voorspelt over 2018 een begrotingsoverschot van 1 procent van het nationaal inkomen. Als de overheidsbegroting eind dit jaar inderdaad een positief resultaat laat zien, zou dat voor het eerst sinds 2011 zijn. Sindsdien kampte het staatsbudget met tekorten, tot maximaal 3,9 procent in 2016. 

Het financieringstekort had mede te maken met de dalende olie- en gasprijzen. Van een piek rond 140 dollar per vat in 2011 was de prijs in 2014 gedaald tot iets meer dan 40 dollar. Door gezamenlijke productieafspraken van de Organisatie van Olieproducerende Landen (OPEC) en Rusland is de prijs van een vat Brent-olie nu weer opgeklommen tot 70 dollar. Ongeveer 45 procent van de staatsinkomsten komt uit belastingen en douaneheffingen op olie, gas en andere delfstoffen. De mogelijke kentering in de ontwikkeling van de overheidsfinanciën heeft echter ook te maken met het bezuinigingsbeleid van de regering van premier Dmitri Medvedev.

Weliswaar lijkt de economische recessie van de afgelopen drie jaar voorbij, maar van een duurzame economische groei is nog geen sprake. Over 2017 voorziet de Centrale Bank van Rusland een groei van 1,7 tot 2,2 procent. In 2018 worden vergelijkbare cijfers verwacht. Of dat gaat gebeuren, is onzeker. Op grond van voorlopige gegevens van het officiële statistisch bureau Rosstat zou de economie in het laatste kwartaal van 2017 met 1,5 procent zijn gekrompen. Deze daling is het gevolg van een afgenomen industriële productie. ‘Het herstel duurde niet lang’, aldus Natalia Akindinova, directeur bij een speciale onderzoeksafdeling van de Hogere Economische School in Moskou.