In de speurtocht naar het terreurnetwerk dat begin april een bomaanslag pleegde in een metrostation in Sint-Petersburg, heeft de Russische staatsveiligheidsdienst FSB nu de in Rusland zeer populaire communicatiedienst Telegram in het vizier. Volgens de FSB communiceerden de daders onderling via Telegram, een platform dat de berichten van gebruikers versleutelt en zo buiten het zicht kan blijven van de justitiële opsporingsdiensten.

2protsentdermaVladimir Solovjov met tekst: '2% shit', YouTube 2017

De populaire Russische talkshow-host en radiomaker Vladimir Solovjov heeft in Rusland een golf van verontwaardiging over zich afgeroepen door deelnemers aan de demonstraties tegen corruptie op 12 juni de ‘eeuwige 2 procent shit’ van de natie te noemen. Vooral jonge deelnemers lieten dat niet op zich zitten en reageerden met een stroom van humoristische filmpjes en liedjes in de sociale media. Er werden ook twee online petities tegen Solovjov gestart.

In het radioprogramma ‘Pol’nyi kontakt’ (Volledig Contact) van 13 juni op Vesti FM (Nieuws FM) noemde Solovjov de jonge demonstranten 'verachtelijk gespuis' en 'verwende klootzakken' die de feestdag voor de Moskovieten hebben verpest. ‘Het protest van Navalny blijkt niet tegen Poetin gericht, Navalny richt zich met zijn gopniki (agressieve straatschoffies in trainingspak uit de onderklasse, red.) direct tegen het volk!’ zei Solovjov.

12 juni was de Dag van de Nationale Eenheid en in het centrum van Moskou werden allerlei historische toneelstukjes opgevoerd waar tienduizenden op af waren gekomen. Navalny had zijn demonstratie naar de hoofdstraat Tverskaja verplaatst, omdat hij op de toegestane plek geen podium en geluidsinstallatie mocht gebruiken. Alle verhuurbedrijven weigerden hem in opdracht van de overheid megafoons te verhuren. Uit protest daartegen maakte Navalny van de demonstratie een 'volkswandeling' in het centrum, waarbij honderden mensen door de oproerpolitie werden opgepakt. Volgens burgemeester Sobjanin was het een wonder dat er in het overvolle centrum geen ongelukken waren gebeurd.

Tuig van de onderklasse

Hoewel Solovjov de jongeren typeerde als tuig van de onderklasse, beweerde hij in dezelfde radio-uitzending nog dat het hier verwende, kakkerige jongelui betrof. Afgaande op het uiterlijk van de hippe, goedgeklede jonge mensen met de allernieuwste mobiele telefoons, trok Solovjov zelfs de conclusie dat dit voornamelijk kinderen van corrupte ambtenaren waren. Dat zou de belangrijkste reden zijn dat zij protesteren tegen corruptie, aldus de programmamaker: hun eigen ouders zijn hun machtsposities kwijtgeraakt vanwege hun frauduleuze activiteiten.

Solovjov riep in uitzending op samen met hem een eenvoudige rekensom te maken: ‘Als we ervan uitgaan dat er 5.000 man voor het protest naar Tverskaja was gekomen, terwijl er in totaal 260.000 bezoekers waren, dan hebben we het over 1.9 procent. Dat is de eeuwige 2 procent shit. En die 2 procent denkt hier de dienst uit te kunnen maken! En die meent hier in Moskou iemand iets wijs te moeten maken?’

Gopniki of kakkers: die '2 procent shit' lieten de jongeren niet over hun kant gaan. Ze lieten onmiddellijk van zich horen via YouTube. Zo maakte vlogger LaMir een lied: ‘Ik ben de 2 procent shit en eindig toch wel in de lik’. 

Tv-kanaal Dozjd vertoonde een filmpje waarin jongeren de beschuldigingen van Solovjov quasi-serieus weerleggen. Zo zegt student Edward Boermistrov (18) dat hij niet naar demonstraties gaat omdat hij niet van Rusland houdt, maar juist omdat hij gehoord wil worden en serieus gelooft in de toekomst van zijn land. Anderen in het filmpje vertellen hoe ze op eerlijke wijze en van hun eigen geld aan hun telefoons zijn gekomen: ‘Ik kocht mijn telefoon uit China voor 12.000 roebel van mijn zelf verdiende geld.’ En om het argument van de corrupte ouders te ontkrachten: ‘mijn moeder werkt al haar hele leven bij een staatsbedrijf, ze verdient 30.000 roebel (450 euro) per maand.’

Schrijver Pavel Vorontsjichin startte een petitie op change.org., gericht aan Oleg Dobrodejev de directeur van VGTRK, de Russische televisie- en radio-omroep met als eis het onmiddellijke ontslag van Solovjov. ‘Zijn cynisme gaat alle grenzen van een beschaafde samenleving te buiten,’ schreef een van de ondertekenaars als reactie. Al meer dan 16.000 mensen zetten hun handtekening.

Een andere petitie, van schrijver Vladimir Misjin, vraagt om een rechtszaak tegen Solovjov, voor het publiekelijk beledigen van Russen. De petitie zal worden aangeboden aan het Onderzoekscomité, het Ministerie van Binnenlandse Zaken, de procureur-generaal en het Patriarchaat van Moskou. Misjin beroept zich in de petitie op Artikel 282 van het Strafrecht waarin het aanzetten tot haat en het vernederen van de menselijke waardigheid zijn opgenomen. De actie leverde al bijna 30.000 handtekeningen op.

Solovjov lijkt ondertussen onaangedaan door de handtekeningacties en filmpjes. In het programma ‘Ridus’ reageerde hij als volgt: ‘Ik heb mijn mening gegeven, mijn scherpe mening, ja! Je vraagt hoe ik dat durf? Ik zou het zo weer doen. Hoe moet je mensen anders noemen die spugen op de feestdag van 260.000 Moskovieten?’

Het is niet die eerste keer dat Solovjov een sociale groepering voor schut zet. Afgelopen zomer noemde hij leraren ‘gespuis, droesem en dronkaards’ en vroeg welk delirium maakte dat ze dachten evenveel te mogen verdienen als hij. Ook toen bereikte een deel van de Russen het kookpunt en reageerde met een petitie en online videoberichten.

Solovjov heeft een bijzondere plek in de Russische media. Al voor Poetin aan de macht kwam was Solovjov in de late jaren ’90 een tv-ster in Rusland. Het Kremlin had nog niet de volledige macht over de media en was naarstig op zoek naar bondgenoten bij de televisie. Waar de meeste Russische tv-persoonlijkheden, zoals Dmitri Kiseljov, kunnen worden beschouwd als ‘soldaten’ van Poetin, zoals columnist Oleg Kasjin in Republic schrijft, is Solovjov meer een ‘partner’ van het Kremlin in plaats van een staatsdienaar. Kasjin benadrukt dat Solovjov een onafhankelijke figuur binnen de tv-wereld is en dat zijn uitspraken niet moeten worden gezien als van bovenaf opgelegde propaganda.

Het verzet tegen de afbraak van goedkope woningen rond het centrum van Moskou, de zogeheten chroesjtsjovki, is aan het wegebben. Het stadsbestuur kan nu verder gaan met de ‘renovatie’ van de vijf verdiepingen tellende flatgebouwen, die in de jaren 50 en 60 werden gebouwd om de gewone sovjetburgers voor het eerst een eigen woning te bieden.

Duizenden mensen namen zondag 18 juni in Kiev deel aan de vierde editie van de Gay Pride om aandacht te vragen voor LGBT-rechten en gelijkheid. Volgens de organisatoren was het de grootste gay parade in Kiev tot nog toe. De pride werd tweemaal eerder overschaduwd door geweld. In 2015 braken er gevechten uit tussen deelnemers en demonstranten van ultrarechtse groeperingen. Dit keer waren er nauwelijks incidenten, er werden 6 mensen  gearresteerd.

Eenderde van de rijkste 500 Russische zakenlieden is de afgelopen paar jaar buiten Rusland gaan wonen om belasting te ontwijken. Dat is de schatting van een voormalige Kremlin-functionaris die veel oligarchen kent.

De voormalig directeur van de Oekraïense bibliotheek in Moskou, de Russin Natalja Sjarina (59) is op 5 juni veroordeeld tot 4 jaar voorwaardelijke gevangenisstraf voor het 'aanzetten tot haat'.

De Moskouse rechter eist van activist en corruptiebestrijder Aleksej Navalny dat hij zijn film over vermeende corruptie van minister-president Dmitri Medvedev offline haalt. De rechtbank stelde daarmee oligarch Alisjer Oesmanov in het gelijk, die Navalny in april aanklaagde wegens smaad. Navalny moet binnen tien dagen alle publicaties en video's met Oesmanov verwijderen en de zakenman zijn excuses aanbieden. Rechter Marina Vasina van de rechtbank in de wijk Ljoeblino eist dat Navalny de site ‘dimon.navalny.com’ in zijn geheel offline haalt. Navalny gaf tijdens de rechtszitting aan dat te weigeren.

In diverse filmpjes en blogs beschuldigt Navalny Oesmanov van omkoperij, belastingontduiking en het illegaal privatiseren van staatsmijnen. Ook vermeldt hij dat de zakenman is veroordeeld voor verkrachting. Navalny twitterde direct na de zitting ironisch: 'De rechtbank heeft mij verplicht het onderzoek "Hij is geen Dimon voor jullie" te verwijderen. Ja natuurlijk. Ik haast mij en val op de knieën. Dat is totaal uitgesloten.'

De aantijgingen jegens Oesmanov moeten van de rechter vóór 11 juni van internet zijn verwijderd. Navalny heeft opgeroepen tot een nieuw burgerprotest tegen corruptie op 12 juni, in Rusland Onafhankelijkheidsdag. Sinds deze week circuleert een gedetailleerde versie van de oproep tot protest in de sociale media.

Oesmanov is mede-eigenaar van de Engelse voetbalclub Arsenal. De oligarch staat bekend als een vertrouweling van het Kremlin en is eigenaar van een zakenimperium met onder andere de ijzerertsproducent Metalloinvest en een bedrijf voor mobiele telefonie.

 'Ik spuug op jou, Navalny' zegt Oesmanov in zijn eigen filmpjes gericht aan Navalny. In deze video behandelt Navalny de video's van Oesmanov. Met Engelse ondertiteling.

Navalny's film 'Hij is geen Dimon voor jullie', die beelden toont van Medvedevs vele landhuizen, trok in Rusland meer dan 21 miljoen kijkers. Omdat Medvedev niet reageerde op de beschuldigingen van corruptie organiseerde Navalny op 26 maart in meer dan 80 steden in Rusland demonstraties, waaraan in totaal volgens schattingen 60.000 mensen deelnamen. In Moskou namen 20.000 mensen deel, van wie er ongeveer 1.000 door de politie kortstondig werden opgepakt. Navalny en enkele medewerkers van zijn Fonds voor de Strijd met de Corruptie kregen 15 dagen cel.

Vooral dat ook scholieren in maart de straat opgingen trok de aandacht. Op enkele scholen in het land riepen leraren en rectoren de leerlingen daarover ter verantwoording. In een popsong probeerde zangeres Alisa Vox de minderjarigen voor schut te zetten omdat ze zich lieten gebruiken door de organisatoren. De Doema organiseerde een hoorzitting over de vraag hoe de internetgeneratie door de politiek moet worden bereikt.

In de film over Medvedev, die dateert uit maart, wordt gesuggereerd dat Oesmanov uit eigenbelang een villa ter waarde van meer dan 80 miljoen euro aan Dmitri Medvedev zou hebben geschonken. Officieel werd de villa geschonken aan een liefdadigheidsinstelling, het Sotsgosproject. De voorzitter van dit fonds is een oud-klasgenoot van Medvedev en alleen de premier mag van het landhuis gebruik maken. In ruil voor de schenking zou Oesmanov op privileges kunnen rekenen.

Navalny gaf tijdens de zitting al aan dat hij niet van plan is om vrijwillig materiaal van het web te halen. Georgi Alboerov, hoofd onderzoek van Navalny’s anti-corruptiefonds FBK (Fonds voor de Strijd met de Corruptie) is vastberaden: ‘Wij verwijderen helemaal niets,’ schrijft hij op Twitter.

Oesmanovs advocaat Henrich Padva noemt Navalny’s verzoek een politiek statement en zegt dat een verhoor van Medvedev pas in overweging kan worden genomen als Navalny met bewijs komt dat Medvedev daadwerkelijk banden heeft met het liefdadigheidsfonds. Volgens Padva bestaat dergelijk bewijs alleen in de fantasie van Navalny en de zijnen.

Volgens Navalny heeft de zaak als enige doel de aandacht af te leiden van de corruptie van premier Dmitri Medvedev. Hij noemt de rechtzaak zinloos zolang het hof geen gehoor geeft aan zijn verzoek om Medvedev te laten optreden als getuige:  ‘Ik snap dat de getuige een drukbezet man is, maar Oesmanov wil met deze zaak ons onderzoek naar Medvedev ondergraven, in plaats van zijn eigen belangen te verdedigen.’ De populariteit van de premier daalde na de verspreiding van de film.

Het hof negeerde ook Navalny’s verzoek om vicepremier Igor Sjoevalov als getuige op te roepen. Volgens Navalny is hij de enige die de uitkomst van het FBK-onderzoek kan weerleggen. Verzoeken om bepaalde documenten voor te leggen werden afgewezen. Alle 23 verzoeken van Navalny en zijn advocaten werden verworpen of genegeerd.

Lees ook: https://www.raamoprusland.nl/actueel/542-russische-tycoon-klaagt-navalny-aan-voor-smaad

Russische priesters moeten voortaan in een bescheiden auto rijden. Patriarch Kirill van de Russisch-orthodoxe kerk heeft de clerus woensdag 21 mei opgeroepen om zich bij hun autokeuze in te houden, om te voorkomen dat de ‘geestelijkheid in diskrediet’ raakt en geen ‘voorbeeld’ meer is.