Er is een oplossing in de maak voor het conflict tussen de Raad van Europa en Rusland. De bedoeling is dat Rusland in januari zijn stemrecht in de Parlementaire Assemblee terugkrijgt zonder enige voorwaarde vooraf, dit om te voorkomen dat Rusland uit de Raad van Europa zal stappen. Hiermee zou de sanctie die de Assemblee instelde na de annexatie van de Krim in 2014 van de baan zijn. Oekraïne is mordicus tegen deze aanpak.

tiny koxSP-senator Tiny Kox: 'Rusland het stemrecht ontnemen was een domme maatregel'.

door Hella Rottenberg

Op donderdag 14 december, komt een zware Russische delegatie naar Parijs om de kwestie te bespreken met parlementsleden van de Raad van Europa, zegt SP-Eerste Kamerlid Tiny Kox. Hijzelf zal in Parijs aan de gesprekken deelnemen, samen met andere voorzitters van de politieke groepen uit Straatsburg. Uit Moskou komen onder anderen de vice-voorzitter van de Doema en beide voorzitters van de buitenlandcommissies van de Doema en de Federatieraad. In Russische parlementaire kring woedt overigens, naar verluidt, een felle strijd tussen hardliners die vóór vertrek uit de Raad van Europa zijn en gematigden, die willen dat Rusland blijft.

Daarbij verlangen die laatsten de garantie, dat Russische parlementsleden geen nieuwe resoluties te wachten staan en zij net als alle andere landendelegaties mogen stemmen, als zij zich voor de zitting van 2018 in Straatsburg melden. Rusland wil niet, zoals in 2015 gebeurde, in Straatsburg met een delegatie verschijnen om vervolgens het lid op de neus te krijgen met een besluit waarmee de strafmaatregel van 2014 – het ontnemen van stemrecht - werd verlengd.

Volgens Kox is de Nederlandse delegatie van de Parlementaire Assemblee voorstander van de voorgestelde oplossing van het conflict met Rusland. VVD-senator Mart van de Ven, voorzitter van de Nederlandse delegatie in Straatsburg, bevestigt dat volgende week in Parijs een informeel overleg zal plaatsvinden. Maar op de uitkomst hiervan wil hij niet vooruitlopen.

De Oekraìense regering is tegen deze oplossing. In een reactie voor RaamopRusland schrijft minister Pavlo Klimkin van Buitenlandse Zaken dat de Raad van Europa zich 'dodelijk in diskrediet' brengt als Rusland onvoorwaardelijk zou mogen terugkeren.

De afgelopen tijd is de secretaris-generaal van de Assemblee, Thorbjorn Jagland, langs Europese hoofdsteden gereisd om de geesten rijp te maken voor het opheffen van de sanctie tegen Rusland. ‘Het zou heel, heel slecht zijn als Rusland de Raad zou verlaten. Dan zullen we een Europa hebben zonder Rusland. Dat is een enorme stap achteruit,’ zei Jagland eind november in een interview met de Financial Times.

De laatste maanden groeide de vrees dat Rusland zich zou terugtrekken uit de Raad van Europa. De Russische regering schortte de betaling van haar contributie aan de Raad op totdat de rechten van de Russische delegatie ‘volledig hersteld’ zouden zijn. Er ontstond een impasse, want alleen bij ‘substantiële en meetbare verbeteringen’ in Russische schendingen van internationaal recht zou de Assemblee de sanctie opheffen. Van vooruitgang met betrekking tot de Krim (illegale annexatie, behandeling Krim-Tataren) en Oekraïne (uitvoering van het Minsk-2 akkoord) is echter geen sprake.

Als Rusland de Raad van Europa daadwerkelijk zou verlaten, zou dit een enorme slag zijn voor Russische burgers, zo zei Tanya Lokshina, programma directeur van Human Rights Watch in Moskou, een paar weken geleden in een vraaggesprek met RaamopRusland. Dankzij het lidmaatschap van de Raad van Europa kunnen Russische burgers zich met klachten wenden tot het Europese Hof van de Rechten van de Mens. Lokshina noemde het Hof ‘het meest effectieve mechanisme voor de bescherming van mensenrechten waar het Rusland betreft’.

lees meer