Wie zijn de meest populaire onderdanen van Rusland? Afgaande op de onderscheidingen die president Vladimir Poetin afgelopen twintig jaar heeft uitgereikt, blijkt dat hij aanzienlijk meer waardering heeft voor loyale politici en functionarissen die dienstbaar zijn aan het staatsbelang, dan voor gewone burgers die met vrijwilligerswerk de ‘civil society’ van Rusland vorm geven. Uit een analyse door Open Media, een journalistiek onderzoeksproject onder auspiciën van de voormalige Russische oligarch Michail Chodorkovski, blijkt eveneens dat mannen volgens het Kremlin een belangrijkere rol spelen in de maatschappij dan vrouwen.

Velichov 
Jevgeni Velichov (85), de meest gedecoreerde Rus ten tijde van president Poetin. Foto Twitter.

Open Media heeft alle staatsonderscheidingen die zijn uitgereikt sinds Poetin in 2000 aan de macht kwam, op een rijtje gezet en gerangschikt. In de top-50 die uit deze lintjesregen rolt, heeft bijna de helft van de gelauwerden zijn sporen verdiend in de machtspolitiek van Rusland, staan slechts drie vrouwen en is er niemand uit de informele burgermaatschappij te bekennen.

Ook wetenschap, kunsten en bedrijfsleven zijn ondervertegenwoordigd in de lintjesregen. Op de lijst van Open Media staan slechts vijf wetenschappers, maar negen mensen uit de culturele sector en amper twee managers uit het (staats)bedrijfsleven De zogeheten siloviki (functionarissen uit de verschillende geheime diensten, de krijgsmacht en het justitiële apparaat) daarentegen zijn met vijftien ruim vertegenwoordigd. Binnen die groep komen verreweg de meeste staatsonderscheidingen terecht bij militairen uit leger, vloot en luchtmacht: bijna de helft van het totaal. Twintig procent van de onderscheidingen gaat naar de officieren van nieuwe paramilitaire eenheden van de  Nationale Garde (Rosgvardija) of commandanten van de troepen van het Ministerie voor Noodtoestanden.

De top-50 wordt wel aangevoerd door een wetenschapper. Fysicus Jevgeni Velichov, de 85-jarige ere-president van het Koertsjatov Instituut voor nucleair onderzoek, bezet met 12 onderscheidingen de eerste plaats. Op de tweede plaats staat geheim agent Nikolaj Patroesjev, secretaris van de nationale Veiligheidsraad en voormalig directeur van de staatsveiligheidsdienst FSB. De eerste twee worden gevolgd door de bejaarde wetenschapper/politicus Arthur Tsjilingarov, poolonderzoeker en tevens senator in de Federatieraad, respectievelijk FSB-directeur Aleksander Bortnikov en voormalig defensieminister Sergej Ivanov.

Federatieraadvoorzitter Valentina Matvijenko is op de tiende plaats de eerste vrouw in de top-50 die Open Media heeft samengesteld. De andere twee vrouwen hebben hun sporen in de culturele hoek verdiend.

Geridderde kinderen

De eerste gedecoreerde uit de kunsten is op de elfde plaats de 93-jarige choreograaf Joeri Grigorovitsj, de balletmeester van het Bolsjoj Theater. De vaakst gelauwerde zakenman, die geen carrière bij de siloviki heeft gemaakt, is op plaats twintig de olietycoon Vladimir Bogdanov van energiecioncern Soergoetgazineft. De enige vertegenwoordiger uit het religieuze geestelijk leven is patriarch Kirill.

Open Media heeft ook onderzocht hoe het Kremlin indirect zijn waardering voor loyale partners van de regering uit. Familieleden van loyale uitvoerders worden niet overgeslagen in de lintjesregen. Zo heeft president Poetin de zonen en dochters ‘geridderd’ van minister Sergej Sjojgoe van defensie (zelf 17de in de top-50), veiligheidsraad-secretaris Nikolaj Patroesjev (2de), buitenlandse spionage-directeur Michail Fradkov (12de), Rosgvardija-commandant Viktor Zolotov (22ste) en voormalig procureur-generaal Joeri Tsjajka (43ste).

Actueel