Na het einde van het communisme dacht de liberale intelligentsia in Rusland dat de sovjet-mens vanzelf zou verdwijnen. Maar volgens de socioloog Lev Gudkov, directeur van het gezaghebbende opinieonderzoeksinstituut Levada Centrum in Moskou, gebeurde dat niet. Een eeuw hardship en de herleving van het autoritarisme onder Poetin hebben laten zien dat hij springlevend is, ook onder jongeren.

Een eeuw revolutie, onderdrukking en verarming hebben van Rusland een immoreel land gemaakt, zegt de Russische filosoof Aleksandr Tsipko. Het is de erfenis van Dzjenghis Khan. Lees er de grote schrijvers Boenin en Gorki op na. De onderdanigheid van de Rus doet hem de ogen sluiten voor de schreeuwende tekortkomingen van zijn leiders. 'Wij Russen hebben in honderd jaar niks bijgeleerd.'

Waarheid en leugen zijn relatieve begrippen geworden. Geruchten of smadelijke roddels zijn ‘een mening’ of een ‘alternatief standpunt’ . Steeds vaker negeren politieke campagnevoerders feiten en argumenten. Alleen emoties tellen. Het maakt het voor Poetin, Trump en de Brexit-leiders gemakkelijk om de kiezers te manipuleren. Op hun beurt kunnen de burgers zich overgeven aan een gevoel van bevrijding. Feiten, logica en coherentie, dat is iets van de vorige eeuw.

In Rusland heerst een 'anti-ethiek' die zich vooral afzet tegen het Westen, schreef cultuurcriticus Andrei Arkhangelsky. Filosoof Ivana Ivkovic geeft hem gelijk. Maar volgens Ivkovic ziet het Westen niet onder ogen dat de eigen politieke ethiek ook zieltogend is. Wederzijdse stereotypering staat een realistische kijk in de weg.

Deelnemen aan dit debat?

Bijdragen die goed geschreven zijn en het debat inhoudelijk verder brengen, zullen wij graag publiceren. De redactie houdt zich het recht voor artikelen te weigeren dan wel te redigeren of in te korten.
Naam(*)
Dit veld is verplicht.

E-mailadres(*)
Het e-mailadres lijkt niet correct.

Uw mededeling aan de redactie
Invalid Input

Uw artikel of document
Invalid Input