Op 18 september kiezen de Russen een nieuwe Staatsdoema. De Doema wordt vaak gekarakteriseerd als een marionet die bij het aannemen van wetten orders uit het Kremlin volgt. Klopt dit beeld? Welke functies vervult het parlement? En welke erfenis laat de laatste Doema na? Dit is het eerste artikel in een serie over de Russische verkiezingen, te vinden in het dossier Doema.

Bestorming Witte HuisIn Oktober 1993 liet president Jeltsin de opstandige Opperste Sovjet beschieten en maakte van Rusland een presidentiële republiek

door Max Bader

Net als de Tweede Kamer werkt de Russische Doema (van het werkwoord doemat, denken) wetsvoorstellen uit, bespreekt ze in commissies, stemt voor of tegen in plenaire vergaderingen, en stuurt ze na aanname door naar de Federatieraad, het hogerhuis van de Federale Vergadering, ofwel het parlement. Maar daarmee houdt de vergelijking met de Tweede Kamer wel op. De huidige convocatie van de Doema valt met de beste wil van de wereld geen volksvertegenwoordiging te noemen.

Miljonairs en beroepspolitici

Dit heeft voor een deel te maken met de kieswet op grond waarvan de leden van de Doema in 2011 werden gekozen. Bij de verkiezingen van 2011 konden de burgers kiezen uit de zeven partijen die op dat moment geregistreerd waren. De meeste onderscheiden zich in ideologisch opzicht niet noemenswaardig en een aantal zijn niet op initiatief van burgers gecreëerd, maar top down, door de strategen van de president. Er was geen mogelijkheid om, via voorkeursstemmen of in kiesdistricten, te stemmen op personen.

Om meer stemmen te trekken selecteerden de partijen beperkte aantallen kandidaten ‘uit de bevolking’, zoals artsen en onderwijzers. Maar het overgrote deel van de huidige ‘volksvertegenwoordigers’ zijn miljonairs, beroepspolitici en anderszins mensen die ver van de bevolking af staan (zoals sporters en artiesten) en geen achterban hebben. In Nederland mag worden geklaagd over de kloof tussen burgers en de politiek, maar dat is niets vergeleken met Rusland.

Lees meer