Eenderde van de rijkste 500 Russische zakenlieden is de afgelopen paar jaar buiten Rusland gaan wonen om belasting te ontwijken. Dat is de schatting van een voormalige Kremlin-functionaris die veel oligarchen kent.

Begin 2015 werd er een wet van kracht, die Russen verplicht om offshore kapitaal en bezit op te geven aan de belastingen. De wet was een initiatief van president Poetin, die al eerder zakenlieden had opgeroepen om patriottisch te handelen en hun kapitaal in Rusland te investeren. De anti-offshore wet was een onderstreping van die oproep op een moment dat Rusland kampte met financiële en economische sancties van het Westen en de investeringen in Rusland alleen maar terugliepen.

De wet lijkt echter eerder een averechts effect te sorteren. In plaats van dat Russen hun geld terugbrengen naar Rusland of hun offshore bezittingen voor de belastingen opgeven, nemen ze de benen en kiezen een ander land als hun hoofdverblijfplaats.

Emigratiegolfje

Het Russisch advocatenkantoor Jegorov, Poeginsky, Afanasjev en Partners vroeg 300 steenrijke Russen naar hun gedrag met als uitkomst dat liefst 40% van de Russen met een offshore bedrijf uit Rusland was vertrokken. Nog eens 9% had zijn bezit overgedragen aan familieleden die in het buitenland wonen.

Het persbureau Reuters sprak met aan aantal oligarchen over de anti-offshore wet. Nikkelmagnaat Vladimir Potanin, die zelf Rusland als woonplaats heeft gehouden en in de top-10 van rijkste Russen staat, zei: ‘Je kunt op ze schelden, ze onpatriottisch noemen, maar dat verandert niets aan het feit: de belasting heeft verloren.’

Dat zo’n groot deel van de rijkste Russen buiten Rusland is gaan wonen en hun zaken internationaliseert, betekent een groot verlies voor de schatkist. Volgens Forbes bezitten de 200 rijkste Russen ruim 400 miljard euro, dat is eenderde van het Russische bruto binnenlands product.

Een van de zakenlieden die gekozen heeft om Rusland te verlaten vertelde aan Reuters: ‘Ik zou hier zijn gebleven en belasting betalen als deze wet er niet was gekomen. Het is nu onmogelijk.’ Hij verblijft  in een Europees land, waar hij zijn gezin heeft gevestigd en reist de wereld rond. De anti-offshore wet geldt niet voor mensen die elders hun domicilie hebben en minder dan 183 dagen per jaar in Rusland verblijven.

Het onmogelijke van de anti-offshore wet zit hem volgens de zakenlieden in de kosten voor advocaten en accountants om hun offshore bezit op te geven voor de belastingen en de enorme papierwinkel die daarmee gepaard gaat. Daarnaast zijn de zakenlieden ook wantrouwend dat het laten registreren van hun offshore bezit hen kwetsbaar maakt voor hun concurrenten. De gegevens zijn bij de belastingdienst niet veilig, zo tekende Reuters uit hun mond op.

Bronnen: Reuters, Nezavisimaja Gazeta