Rusland ontkent dat er zich Russische huurlingen in Venezuela bevinden om president Maduro in het zadel te houden. Persbureau Reuters berichtte op basis van drie zegslieden dat er militaire contractanten van de particuliere firma Wagner in Caracas zijn aangekomen. Een journalist van de Russische oppositionele krant Novaja Gazeta achtte het Reuters-bericht onbetrouwbaar.

Een van de Reuters-bronnen, een Kozakkenhoofdman, had het over 400 man, de andere bronnen denken dat het om een kleiner aantal gaat. Maar volgens Novaja Gazeta is de Kozakkenhoofdman allang niet meer actief en weet hij niet waarover hij het heeft. Maduro, aldus de commentator in de krant, beschikt over een goed uitgeruste lijfwacht, een grote nationale garde, het leger en de militie die hem en zijn regime kunnen beschermen. Behoefte aan buitenlandse militaire hulp zou hij daarom niet hebben.

Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov verwees het Reuters-bericht naar de prullenmand en zei alleen dat ‘angst grote ogen heeft’. In andere officiële reacties werd het verhaal over de inzet van Wagner-huurlingen tot propaganda bestempeld.

Anderzijds sloot buitenlandadviseur van het Kremlin Fjodor Loekjanov de komst van Wagner-huurlingen in Venezuela als mogelijkheid niet uit. In een persoonlijk commentaar schreef hij dat een harde veroordeling door Rusland van de Amerikaanse bemoeienis met Venezuela voor de hand ligt, maar niets aan de zaak verandert. ‘Asymmetrische reacties moeten niet worden uitgesloten, in het bijzonder als de Venezolaanse crisis uitgroeit tot een typisch Latijnsamerikaanse binnenlands conflict met deelname van een opstandelingenbeweging. Dan kan blijken dat Latijns-Amerika niet minder perspectiefvol is dan Afrika op dit moment voor wat betreft de belangstelling van eenheden met een onduidelijke status. Vrijwilligers te kust en te keur.’ Daarmee hintte Loekjanov op Wagner- eenheden die gesignaleerd zijn in Soedan en de Centraal Afrikaanse Republiek.

maduro in kremlinMaduro afgelopen december op bezoek bij Poetin in diens datsja. Uiterst rechts zit de baas van Rosneft, Igor Setsjin. Foto Kremlin.ru

Rusland steunt, evenals China, Syrië en Turkije, de zittende president Nicolás Maduro. Toen in 2018 Maduro zich voor een tweede termijn van zes jaar liet kiezen, werd de uitslag ongeldig verklaard door de VS, de Organisatie van Amerikaanse Staten en de EU. Volgens China, Rusland, Iran, Noord-Korea, Syrië en Turkije waren de verkiezingen wel eerlijk verlopen. Nu Maduro’s presidentschap wordt aangevochten door parlementsvoorzitter Juan Guaidó lopen de loyaliteiten langs dezelfde lijnen.

Loekjanov, wiens mening lang niet altijd samenvalt met die van het Kremlin, vraagt zich af of Rusland Maduro wel moet blijven steunen. Caracas is ver weg en de relatie met Chavez en zijn opvolger noemt hij enigszins kunstmatig . Hij acht het regime van Chavez eigenlijk niet meer te redden. ‘Hoe de gebeurtenissen zich de komende dagen ook zullen ontwikkelen, het tijdperk Chavez plus is voorbij of bijna voorbij.’ Daarbij wijst Loekjanov er op dat de politiek in Latijns-Amerika rechtsaf slaat en dat Rusland moet zien om met de nieuwe Braziliaanse president Bolsonaro zaken te doen. Brazilië en Rusland zijn beide lid van de club van opkomende economieën, de BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika), en hebben de afgelopen jaren hun handelsrelatie geïntensiveerd.

Wapens en olie

Rusland heeft voor tientallen miljarden geleend aan en geïnvesteerd in Venezuela. In ruil voor leningen en wapens krijgt Moskou een deel van de olie- en gasopbrengst van Venezuela.

Het Russische staatsoliebedrijf Rosneft heeft nog 3 miljard $ tegoed van het Venezolaanse staatsoliebedrijf en bezit ook aandelen. De baas van Rosneft, Igor Setsjin, vloog in november naar Caracas om bij Maduro te klagen over het uitblijven van olieleveranties ter afbetaling van leningen. Hij zou er op hebben gewezen dat Maduro wel zijn verplichtingen aan China nakomt, waaraan Venezuela zwaardere schulden heeft, maar niet aan Rusland. Afgelopen december bracht Maduro een bezoek aan Moskou, waarbij hij nieuwe leningen wist los te praten. Rusland zou 5 miljard $ in de olie-industrie investeren en 1 miljard $ in de mijnindustrie. Als gevolg van de troebelen in Venezuela zakte de koerswaarde van Rosneft vorige week met 2,7 procent.

Volgens de Russische krant Gazeta.ru is er sinds 2013 voor 11 miljard $ aan wapencontracten met Venezuela gesloten, onder meer voor de aanschaf van Russische  geweren, jachtvlieguigen, tanks en helikopters. In Venezuela wordt een fabriek voor de productie van kalasjnikovs en geweerpatronen gebouwd. De opening van de twee fabrieken loopt steeds vertraging op, onder andere door corruptieschandalen.  

Zonde van het geld

Terwijl de pro-regeringskranten in Rusland de mening verkondigen dat Maduro de legitieme regering vertegenwoordigt en daarom de steun van Moskou moet houden, nemen andere kranten afstand en vinden het zonde van het geld. Zo schrijft de Nezavisimaja Gazeta dat Moskou regimes blijft stutten 'die de financiële hulp nooit zullen terugbetalen en het geld niet besteden aan ontwikkeling of veelbelovende projecten, maar om te zorgen dat ze aan de macht blijven'. En dat, aldus de krant, terwijl het Russisch Bureau voor de Statistiek onlangs cijfers heeft bekend gemaakt waaruit blijkt dat 'het reële inkomen van Russen al voor het vijfde jaar op rij daalt'. 'Dat is deels de prijs die wij voor ons internationalisme betalen', commentarieert de krant bitter en raadt de Russische regering aan om in plaats van geld te spenderen aan linkse regeringen te investeren in de eigen economie en solide buitenlandse partners te zoeken. 

Voor Maduro is Rusland een belangrijke bondgenoot, die hij onder andere te vriend houdt door als een van de weinige landen de onafhankelijkheid van de afgescheiden Georgische provincies Abchazië en Zuid-Ossetië te hebben erkend. Over de annexatie van de Krim heeft Maduro niets negatiefs gezegd, maar hij erkende deze niet.

Over de plannen van Rosneft-baas Igor Setsjin met Venezuela zie artikel op Riddle Sechin's folly

Actueel