In Moldavië staat het associatieverdrag met de Europese Unie weer ter discussie. President Igor Dodon van Moldavië heeft dat geopperd na een bezoek aan Moskou. Hij zei er niet bij of hij het politieke handelsakkoord ook wil intrekken. Dodon, in november 2016 gekozen tot staatshoofd van de kleine verscheurde en verdeelde voormalige sovjet-republiek, sprak vooralsnog alleen in vagere termen over internationale overeenkomsten die Moldavië volgens hem te ‘haastig’ heeft ondertekend.

Het radicaal rechtse Russische televisiestation Tsargrad (Tsarenstad) heeft een top-100 van Russofoben van 2016 samengesteld, dat inzicht biedt in de in rechtse kring meest gehate publieke personen. Uit de lijst van 100 Russofoben, volgens Tsargrad gemaakt met behulp van opiniepeilingen en interviews met 'gezaghebbende experts op verschillende terreinen', kunnen bezoekers online tot 1 februari de Russofoob van het jaar kiezen.

Bij presidentsverkiezingen in Bulgarije heeft de socialist Rumen Radev met overmacht gewonnen. Van de stemmen ging bijna 60% naar hem, terwijl de centrum-rechtse kandidaat Tsatsjeva niet verder kwam dan 36%. Meteen nadat de resultaten bekend werden, diende premier Boiko Borisov zijn ontslag in. Nieuwe verkiezingen voor het parlement zullen waarschijnlijk in het voorjaar worden gehouden.

Rumen Radev voerde campagne met een anti-immigratie en gematigd pro-Moskou standpunt. Hij is een luchtmachtpiloot zonder enige politieke ervaring. Hij heeft beloofd Bulgarije in de NAVO te houden, maar zei ook dat 'pro-Europees niet anti-Russisch betekent'. Radev wil, heeft hij tijdens de campagne gezegd, af van de economische sancties tegen Rusland. Met betrekking tot de Krim heeft hij in een debat verklaard dat 'de mensen moeten beslissen'. Daarmee suggereert hij dat hij het eens is met de annexatie door Rusland, die door een referendum is bekrachtigd.

Rumen RadevRumen Radev. Foto rechtenvrij

De verkiezing van Trump biedt volgens Radev hoop op oplossing van de conflicten rond Syrië en Oekraïne. De Bulgaarse president is voor vijf jaar gekozen. Zijn functie is meer ceremonieel dan politiek, maar met de parlementsverkiezingen in aantocht kan zijn persoon de koers van het land beïnvloeden.

De centrum-rechtse coalitie van Borisov was pas twee jaar aan de macht. De lage populariteit was te danken aan de vele corruptieschandalen en het gebrek aan effectieve hervormingen van instellingen die de corruptie moeten bestrijden. Radev noemde zijn succes dan ook te dankan aan een 'negatieve stem voor de regering'.

De presidentsverkiezingen van zondag 13 november in Moldavië zijn geen uitweg uit de chaos waarin het land is verzeild geraakt. De twee kandidaten die tegenover elkaar staan - Igor Dodon en Maia Sandu - personifiëren zelf namelijk ook diepe crisis die het armenhuis van Europa teistert.

Die crisis wordt gekenmerkt door opeenstapeling van onderliggende crises: zoals de voortdurende economische recessie, de talrijke corrupte bestuurders die onbestraft blijven, een institutioneel wantrouwen van de burgers, de cultuurstrijd tussen etniciteiten en geloofsgemeenschappen en een voortwoekerende tegenstelling tussen op Rusland en op Roemenië georiënteerde politieke stromingen. Wie er ook staatshoofd wordt, deze de voormalige Sovjet-republiek blijft ook na de presidentsverkiezingen met deze problemen kampen.

De grootste kanshebber bij de eerste rechtsstreekse presidentsverkiezingen in twee decennia is de pro-Russische socialist Igor Dodon. Hij streeft naar aansluiting bij de Euro-Aziatische Economische Unie. Zijn tegenstrever Maia Sandu zet haar kaarten op het associatieverdrag met de EU. Maar onder de bevolking neemt de steun voor die oriëntatie op Europa af.

Europa zal zich volgens OVSE-medewerker Bob Deen eens achter de oren moeten krabben hoe het kan dat na zeven jaar volop Europese steun zo'n groot gedeelte van de bevolking van het ‘beste jongetje van de klas’ van het Oostelijk Partnerschap de Europese droom niet langer deelt.

Lees meer

De premier van de Krim, Sergej Aksjonov, vindt dat ‘saboteurs’ als kraaien moeten worden opgehangen bij de grens met Oekraïne. Aksjonov deed zijn uitspraak op het Russische tv-kanaal Rossia-24. ‘Met saboteurs moet je, vind ik, net zo omgaan als boeren dat met kraaien die de oogst pikken, doen. Ze maken ze dood en hangen ze aan de rand van het land, zodat de rest een lesje leert en begrijpt dat een aanslag op het leven van vreedzame burgers, op dienstplichtingen op de Krim en in Rusland niemand is toegestaan. Dat is een passende reactie’, zei hij.